Weekendje Tijdreizen:
Gepubliceerd: 29-09-2011 23:46
Wat zijn natuurkundigen toch een geluksvogels! Jarenlang kunnen ze in alle stilte rustig doorpeuteren met hun deeltje, hun versnellers, hun computers. Niemand die op ze let.
Onmogelijk:
Vijftienduizend keer lieten de onderzoekers vanuit de deeltjesversneller van het CERN in Genève een bundel neutrino's afvuren, richting hun detector. En steeds opnieuw luidde de verontrustende conclusie: die neutrino's vliegen sneller dan het licht. Dat kan niet. Dat is natuurkundig onmogelijk. En dus werd alles gecontroleerd. Keer op keer. Waar ging het mis?
Afgelopen donderdag plaatsten ze een memo op internet, met de verzuchting dat anderen het eens moesten proberen. Vrijdag waren de neutrino's wereldnieuws. We kunnen sneller dan het licht! En dan gebeurt er iets wonderbaarlijks. Overal ter wereld moesten natuurkundigen komen opdraven om in de volle gloed van de studiolampen uit te leggen wat er aan de hand was. Timide bleekneusjes zaten tegenover kwijlende presentatoren.
Robert Dijkgraaf:
In eigen land moest KNAW-voorzitter Robert Dijkgraaf opdraven bij De wereld draait door. Matthijs van Nieuwkerk toonde zich zoals gebruikelijk op het gênante af hondsdolenthousiast (zoals bij ieder onderwerp dat hij presenteert). Konden we straks terug naar het verleden? Betekende dit het einde van Einstein? Was E niet langer mc2? Hijgend, hoppend op zijn stoel, staarde hij Dijkgraaf aan. Die kon weinig anders dan dan een beetje lispelen van 'misschien' en 'wie weet'. Van Nieuwkerk: 'Ongelofelijk!'
Pauw en Witteman hadden Govert Schilling uitgenodigd. Schilling weet eigenlijk (en uitsluitend) alles over sterrenkunde. Zo heet zijn website. Maar bij dit soort programma's houden ze van steeds weer dezelfde gezichten aan tafel, en dus is hij inmiddels hun steun en toeverlaat op bètagebied. De recente aardbeving bij Nijmegen moest ook al door Schilling worden uitgelegd, en die neutrino's, daar wist hij ook vast wel wat van te maken.
Speelgoedautotje:
Inderdaad, Schilling begrijpt hoe je dat moet aanpakken. Hij had een speelgoedautootje meegenomen en een klok. Met het autootje reed hij over tafel om het begrip 'snelheid' uit te leggen; de klok gebruikte hij om (duwend tegen de secondewijzer) uit te leggen wat 'terug in de tijd' betekent. Pauw en Witteman zaten geboeid te luisteren. Dus dát is wat natuurkundigen doen...
Je kunt je ergeren aan het infantiele karakter van dergelijke gesprekjes. Ze demonstreren immers hoe verdomde weinig zogenaamd ontwikkelde lieden (Van Nieuwkerk, Pauw, Witteman) van wetenschap weten. Maar het is goed zo. Zolang de buitenwacht werkelijk geen benul heeft van natuurkunde, zullen ze het ook niet in hun hoofd halen om net te doen alsof ze er verstand van hebben, zoals VVD-kamerlid Leegte die over het klimaat zijn domme scheur opentrok. De vloek van de klimatologie is dat die wetenschap politiek is geworden, waardoor iedereen daar tegenwoordig een mening over heeft, ook al weten ze er niets van. Dat zal de natuurkunde nooit overkomen.
Iets Geks:
En tijdreizen? Wanneer de vertrekt de bus naar de Tachtigjarige oorlog? Er is zeker iets geks aan de hand, daar in Italië. Vijftienduizend metingen is veel; Gran Sasso is niet over één nacht ijs gegaan. Maar Einstein dood verklaren.... zo gemakkelijk gaat dat niet. Zijn Relativiteitstheorie 'werkt' uitstekend. Van satellietnavigatie tot de verste sterrenstelsels – zonder Einstein kunnen we niet. En zonder E = mc2 had Hiroshima nu nog overeind gestaan.
Misschien moet de Relativiteitstheorie een beetje worden uitgebreid. Misschien moet er in de theorie een klein gaatje geboord worden voor neutrino's, die maffe deeltjes waar we toch al weinig van snappen. Maar tijdreizen? Helaas. Onderzoekers hebben al ontelbare malen allerlei gewone elementaire deeltjes opgejaagd tot aan de lichtsnelheid. Geen enkel vertoonde de neiging de kosmische maximumsnelheid te overtreden.
IJzeren consequentie:
Hoe kan het anders. Dat de lichtsnelheid de maximumsnelheid is, is geen loze uitspraak die Einstein ons heeft opgedrongen. Het is de ijzeren consequentie van Einsteins fundamentele filosofische uitgangspunt dat alle waarnemers in het heelal, waar ze ook zijn en in welke richting ze ook kijken, dezelfde natuurwetten 'zien'. Als dát niet waar zou zijn, dan worden astronomie en kosmologie onmogelijk.
Het was een merkwaardig weekend voor natuurkundigen. Ineens verschenen overal op aarde de übernerds in het volle licht van de schijnwerpers. Maar het enige dat ze weten is dat hun collega's in Italië een groot probleem hebben. Testuitslagen van andere laboratoria kunnen maanden op zich laten wachten. Wie weet blijkt dan dat neutrino's inderdaad lak hebben aan Einstein. Dat zou een spectaculair resultaat zijn. Maar opnieuw naar de studio, daar moeten natuurkundigen dan niet op rekenen. Dan is Matthijs onverbiddelijk: 'Tijdreizen? Hebben we al gehad.'
Bron: DePers.nl
Artikel delen op sociale netwerken e-mail en meer...